Project Description

Autoreis Baltische Landen – 17 dagen

Reis met je eigen auto vanuit je eigen huis naar de Baltische Landen. Een mooie route door Duitsland en Polen naar de Baltische Landen of Staten. We zoeken het wat dichter bij huis deze tijden, maar dit maakt het reizen zeker niet minder boeiend!

Deze rondreis vindt plaats in september 2021 en wordt georganiseerd door Amazon Adventures en Patiperra Travels. De reis wordt begeleid door Centraal-Europa kenners en liefhebbers Jan Bruins en Anita Velthuis plus een technisch team.

Europa_SiguldaDe Baltische Landen zijn uitstekend geschikt voor een rondreis per auto. De wegen zijn relatief goed en de afstanden gering. We overnachten in goede tot uitstekende hotels (in principe vier of vijf sterren).  Ontbijt is inbegrepen en op diverse reisdagen ook het diner. Voor de liefhebbers van lekker en authentiek eten worden daarnaast diverse culinaire diners georganiseerd in de betere restaurants van de drie landen; je kunt hier optioneel voor inschrijven. Dat geldt ook voor diverse excursies die begeleid worden door professionele Engelstalige lokale gidsen.

De drie landen in het noordoosten van Europa hebben een roerige geschiedenis achter de rug, maar zijn nu in rustiger vaarwater beland. De Russische invloed is altijd bijzonder sterk geweest, maar ook de Duitsers hebben een belangrijk stempel gedrukt op de Baltische geschiedenis. Jan Bruins zal tijdens de reis voor de liefhebber twee lezingen geven over de geschiedenis, maar ook over het leven vandaag de dag. De Baltische Landen zijn nu sterk georiënteerd op Europa en hebben zich de laatste decennia snel ontwikkeld.

Estland_Tallinn viewDe drie hoofdsteden (Tallinn/Estland, Riga/Letland, Vilnius/Litouwen) zijn pareltjes. De geschiedenis is goed zichtbaar in de sfeervolle, kleine straatjes en steegjes van de goed bewaard gebleven binnensteden. Verder zijn er nog een aantal interessante kleinere steden die we gaan bekijken, zoals Klaipeda in Litouwen en Tartu in Estland. Ook het platteland komt uitgebreid aan bod. Hier lijkt de tijd vaak te hebben stilgestaan. Het landschap is vlak tot licht glooiend en het is er rustig. We bezoeken bijvoorbeeld Kuurland, een smalle landtong voor de kust van Litouwen waar de Duitse schrijver Thomas Mann een buitenhuis had; we zien het ruige landschap van het Estse eiland Saaremaa en het Nationale Park Lahemaa in het noorden van Estland met zijn bijzondere landhuizen (waar we ook zullen overnachten). Lets “Zwitserland” wordt eveneens aangedaan met de mooie stadjes Sigulda en Cesis.

De reis duurt 17 dagen (10-26 september 2021) inclusief de aanrijroutes door Duitsland en Polen en is bedoeld voor klassieke auto’s en ook prima te doen voor oldtimer.

Het is mogelijk om zelfstandig naar Kaunas te rijden en/of terug te rijden vanuit Vilnius, zodat je je eigen tempo kunt bepalen.

Europa_PoznanIedereen vertrekt op eigen gelegenheid vroeg vanuit zijn eigen huis voor een eerste flinke rit naar Poznań, de eerste grote Poolse stad net over de Duits/Poolse grens. Poznań is één van de oudste steden van Polen. In de 10e en 11e eeuw was het ook één van de belangrijkste centra van de net opgerichte Poolse staat. De eerste Poolse koningen werden begraven in de kathedraal van Poznań, die de oudste van Polen is. Het was ook de eerste hoofdstad van Polen samen met Gniezno in de 11e eeuw en opnieuw in de 13e eeuw. Poznań is rijk aan monumenten, die zich vooral in de Oude Stad bevinden en op Ostrow Tumski, het eiland van de kathedraal.

Vanavond dineren we gezamenlijk in het hotel. (diner inclusief)

Ook op de tweede dag moet een flinke afstand worden afgelegd. De wegen in Polen zijn de laatste decennia flink verbeterd, maar nog niet overal op het niveau dat wij gewend zijn.

Litouwen is de grootste van de drie Baltische staten. Het land is ongeveer net zo groot als Nederland en België samen en er wonen rond de 3 miljoen mensen. Het is dus dunbevolkt. Litouwen is overwegend rooms-katholiek. De geschiedenis loopt pas relatief kort synchroon met die van de beide andere Baltische landen. Anders dan Letland en Estland was Litouwen ooit een machtig land, dat zelfs tot de Zwarte Zee reikte. De twintigste eeuw verliep grotendeels onder Sovjetbewind, waarvan het zich op 11 maart 1990 als eerste Baltische land definitief ontdeed. Op 1 mei 2004 trad het land toe tot de Europese Unie. Toch is Litouwen nog deels afhankelijk van Rusland, met name op het gebied van energie.

Kaunas is met rond 300.000 inwoners de tweede stad van Litouwen. De stad ligt aan de Memel, ongeveer honderd kilometer ten westen van de hoofdstad Vilnius. In het Interbellum vervulde Kaunas de functie van hoofdstad, aangezien Vilnius toen tot Polen behoorde.

Het middeleeuws stadscentrum en de boulevard zijn helemaal gerenoveerd en zeker een bezoek waard. Een ander hoogtepunt van de stad is het kasteel. Archeologische vondsten suggereren dat het kasteel omstreeks de 14e eeuw in gotische stijl gebouwd is. Wat je verder zal opvallen in het centrum is het stadhuis. Het gebouw, dat stamt uit de 16e eeuw, wordt vanwege haar kleur en ranke vorm ook wel de “Witte Zwaan” genoemd.

Ook vandaag wordt gezamenlijk gedineerd in het restaurant van het hotel. (diner inclusief)

Wie snel naar Klaipeda wil rijden kan dat in ruim 2 uur doen (216 km. snelweg), maar het is leuker om een omweg te maken via Šiauliai en de Kruisheuvel te bezoeken. De totale afstand wordt dan 345 km.

De Kruisheuvel is een bedevaartsoord zo’n 12 km. ten noorden van het stadje Šiauliai. Exacte gegevens ontbreken, maar men neemt aan dat de eerste kruisen geplaatst werden op de voormalige verdedigingsheuvel na de Novemberopstand (1830-1831) tegen de Russen. Dit werd en wordt vandaag de dag nog steeds gedaan door katholieke pelgrims. Het precieze aantal kruisen op de heuvel is onbekend, maar het wordt geschat op rond 50.000.

Tijdens de jaren 1944-1990 kreeg de Kruisheuvel een speciale betekenis, toen Litouwen bezet was door de Sovjet-Unie. De Litouwers bleven naar de heuvel reizen om hem te vereren. Op die manier maakten ze duidelijk dat ze altijd trouw zouden blijven aan hun eigen identiteit, religie en erfgoed: het was een vorm van vreedzaam verzet. Ook al werkten de Sovjets hard om nieuwe kruisen te verwijderen en verdween de heuvel maar liefst drie keer onder Russische bulldozers, de kruisen bleven terugkomen. Op 7 september 1993 bracht paus Johannes Paulus II een bezoek aan de Kruisheuvel en noemde de plaats ‘een plek voor hoop, vrede, liefde en opoffering’. Iedereen is vrij om er kruisen neer te zetten waar ze willen. Als resultaat doet de heuvel wat chaotisch aan.

Vervolgens rijden we verder westwaarts naar Klaipėda. Klaipėda is met 160.000 inwoners de derde stad van Litouwen. De stad werd zwaar geteisterd tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen Klaipėda door de Duitsers gebruikt werd als basis voor hun onderzeeërs. Lange tijd is Klaipėda onderdeel geweest van Pruisen en de stad heeft dan ook een Duitse uitstraling. De officiële naam was in het verleden Memel. De oude stad is volledig gerestaureerd. De met kinderkopjes aangelegde straten en de antieke lantaarnpalen geven de stad een eigen uitstraling; ook vallen de vele houten en halfhouten gebouwen op. De oude stad is gevormd in de 15e en 16e eeuw aan de oevers van de rivier Danė. In het hart van het oude centrum bevindt zich het Theaterplein, genoemd naar het neoklassieke theater. Voor het theater staat de fontein met het standbeeld van Ännchen von Tharau, hoofdpersoon in een bekend liefdeslied uit deze regio uit de 17e eeuw.

In de namiddag (15:00 – 17:00) staat een optionele stadsbezichtiging van Klaipeda op het programma. Daarna (vanaf 19:00 uur) is het mogelijk om deel te nemen aan een optioneel culinair diner in één van de beste restaurants van de stad.

Vandaag brengen we een bezoek aan Kuurland (Koerse Schoorwal), een smalle landtong voor de kust van Litouwen die voert naar de Russische exclave Kaliningrad. We mogen Rusland niet in, maar de landtong heeft genoeg te bieden.

Vanuit Klaipeda moeten we eerst met een veerboot de paar honderd meter naar de landtong afleggen (https://www.keltas.lt/en/).

Het prachtige landschap vertoont enige gelijkenis met onze Waddeneilanden. Ten opzichte van haar lengte van bijna 100 km is de landtong maar smal: vrijwel nergens is deze breder dan drie kilometer.  Op de landtong is een duin- en boslandschap te vinden, met duinen die tot de hoogste van Europa behoren. Deze duinen verstuiven continu. De Koerse Schoorwal staat als cultureel erfgoed sinds 2000 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De landtong behoorde sinds het midden van de 13e eeuw bij Oost-Pruisen en later bij het Duitse Rijk. In 1945 werd het gebied door de Sovjet-Unie bezet en vluchtte de bevolking grotendeels naar Duitsland.

De plaats Nida (voor 1920: Nidden) is met 1.500 permanente inwoners de grootste nederzetting in het Litouwse deel en een bekende vakantiebestemming. De antifascistische schrijver en Nobelprijswinnaar Thomas Mann had hier een landhuis, dat hij in de jaren dertig door bedreigingen van de nazi’s moest verlaten en dat tegenwoordig een museum is.

Na terugkomst geeft Jan Bruins een lezing in het hotel over de geschiedenis van de Baltische Landen (17:00 – 18:00 uur). Daarna kan iedereen zelf de stad ingaan om te dineren in één van de leuke restaurants van Klaipeda.

Letland_Riga view Dvina rivierVandaag rijden we naar Riga, de hoofdstad van Letland. We rijden eerst noordwaarts vanuit Klaipeda naar Palanga, de belangrijkste badplaats van Litouwen. Palanga is een gezellig stadje (zeker als het mooi weer is) met een mooi zandstrand en een kenmerkende pier.

Na Palanga rijden we Letland binnen. De eerste stad is Liepaja, met ongeveer 90.000 inwoners de derde stad van Letland en tijdens de Eerste Wereldoorlog de hoofdstad van het land. Liepaja bestaat uit twee delen: het centrum van de stad en Karosta, het noordelijk deel. Karosta was een geheime militaire stad ten tijde van het Russische Rijk (gebouwen uit tsaristisch Rusland) en de Sovjet-Unie (lelijke woonblokken uit de jaren zeventig). Zowel Liepaja als Karosta hebben grote stranden. In het centrum van Liepaja staan oude, mooie houten gebouwen, veel in Art Nouveau stijl.

Kuldiga is de volgende interessante stopplaats. De belangrijkste bezienswaardigheid is de Ventas rumba, een 240 meter brede natuurlijke waterval, die als de breedste in Europa wordt beschouwd. De hoogte is echter slechts een paar meter. Verder heeft het stadje een goed bewaard historisch centrum.

Voordat we Riga bereiken kunnen we de bekendste badplaats van Letland bezoeken: Jurmala. Dit 150 jaar oude stadje staat in de Baltische staten vooral bekend als kuuroord vanwege de gezonde lucht, het aangename klimaat en de geneeskrachtige mineralen. In Jurmala vind je veel houten huizen uit de 19e eeuw. De mooi ontworpen gebouwen staan verspreid tussen hoge pijnbomen.

Het is optioneel mogelijk om deel te nemen aan een culinair diner in een uitstekend restaurant in Riga (vanaf 19:00 uur)

Letland_Riga straatbeeldVandaag kunnen we een uitgebreid bezoek brengen aan Riga, de hoofdstad van Letland en de grootste stad van de Baltische Landen (650.000 inwoners). Wie dat wil kan deelnemen aan een optionele excursie.

Riga werd gesticht in 1201 en is een voormalige Hanzestad. Het historisch centrum staat op de UnescoWerelderfgoedlijst, onder andere dankzij de pittoreske oude binnenstad met haar kronkelende straten, middeleeuwse kerken en gildehallen. Het werelderfgoed omvat ook Riga’s houten architectuur uit de 19e eeuw en haar art-nouveau-architectuur uit de late 19e en vroege 20e eeuw. Riga zou de beste verzameling art-nouveaugebouwen hebben in Europa. De Vrijheidsboulevard, waarop het Vrijheidsmonument staat, loopt als een as door de stad.

Cultureel was het middeleeuwse Riga een Midden-Europese stad van middelgrote omvang met op het laatst 12.000 inwoners. Zij spraken voornamelijk Nederduits.

Na de revolutie van 1905 werd de oude Baltisch-Duitse elite politiek definitief onttroond. Niettemin bleef de culturele oriëntatie van Riga Midden-Europees. De dominantie van de Duitse taal werkte nog lang door. Daarbij moet rekening gehouden worden met een aanzienlijke joodse burgerij. De instroom van Letten van het platteland deed zich niettemin meer en meer gelden. In theaters, literaire en wetenschappelijke verenigingen en in de media kwam voor het eerst ook plaats voor de Letse taal. Na beëindiging van de Eerste Wereldoorlog werden de Letten na 700 jaar voor het eerst  onafhankelijk.

De Tweede Wereldoorlog verliep voor het land noodlottig. In 1940 werd Letland ingelijfd door de Sovjet-Unie. Duitsland en de Sovjet-Unie kwamen toen de evacuatie overeen van de Baltische Duitsers, de oude burgerlijke bovenlaag. Vrijwel alle – tienduizenden – Baltische Duitsers (Deutschbalten) in Riga lieten zich onder dreiging van onteigening en na toezegging van schadeloosstelling door Duitsland evacueren en vervolgens in het bezette Polen detacheren. In het voorjaar van 1941 begon het nieuwe Sovjet-gezag met de planning van de massale deportatie van “anti-sovjet elementen” uit de Baltische staten. In de nacht van 13–14 juni 1941 werden 15.424 inwoners van Letland gedeporteerd naar kampen, meestal in Siberië. In totaal werden in het eerste jaar van de Sovjetbezetting van Letland 35.000 mensen gedeporteerd.

Na het uitbreken van de oorlog tussen Duitsland en de Sovjet-Unie werd Riga op 1 juli 1941 door het Duitse leger bezet. Dit verdeelde de Letten. Na de deportaties zagen velen de Duitsers als bevrijders.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Letland weer door de Sovjet-Unie ingelijfd. Om het nationale karakter te breken werden honderdduizenden Russen in het land ondergebracht en te werk gesteld. Een grootscheepse industrialisatie vond plaats, die een groot aantal (Russischtalige) arbeidskrachten uit de rest van de Sovjet-Unie aantrok. In 1989 was het percentage Letten in Riga gedaald tot 36,5%. De perestrojka leidde tot toenemende vrijheid. Dit gaf de Letten de moed om op 21 augustus 1991 volledige onafhankelijkheid te proclameren. Het moderne Riga bezit nog steeds een grote Russische minderheid.

Vandaag reizen we naar Estland, maar voor we daar aankomen is het zeker aan te raden om een bezoek te brengen aan Sigulda en Cesis. Sigulda ligt op een uurtje rijden vanaf Riga en Cesis een half uur verder.

Sigulda (Duits: Segewold) is een historische stad aan de rivier de Gauja. Het ligt in één van de weinige heuvelachtige streken van de Baltische Landen. Sinds enkele jaren is de stad een belangrijk wintersportcentrum met een bobsleebaan en skipistes. De stad ligt midden in het Nationaal Park Gauja. In de heuvels rond Sigulda ligt het kasteel van Turaida, dat in de 17e eeuw gedeeltelijk vernietigd werd toen de kruitkamer getroffen werd door de bliksem.

Het bekendste gebouw van Cēsis is de burcht, waarvan de bouw begon in 1209, op de plaats waar eerder een houten burcht van de Venden stond. Het werd in 1577 vernield, later herbouwd, maar in 1703 opnieuw grotendeels vernield. Een deel van de ruïnes moest op het eind van de achttiende eeuw wijken voor het landhuis van graaf Sievers, de toenmalige eigenaar van het terrein. Eén van de torens is in het landhuis opgenomen. In dat gebouw is tegenwoordig het stedelijk museum gevestigd. De rest van de burcht is nog steeds ruïne. Een ander oud gebouw is de Johanneskerk, gebouwd in de jaren 1281-1284.

Na het passeren van de grens met Estland is de eerste grote stad Pärnu. Pärnu is de 5e stad van het land. Het is de hoofdstad van de provincie Pärnumaa en heeft ongeveer 45.000 inwoners. De stad ligt bij de monding van de gelijknamige rivier in de Golf van Riga. Vanwege het strand en de vele zomerfestivals wordt Pärnu officieus ‘zomerhoofdstad van Estland’ genoemd maar de stad is internationaal gezien vooral bekend vanwege het kuurdistrict.

Na Pärnu vervolgen we onze weg naar Kuressaare op het eiland Saaremaa. Hiervoor is een overtocht per veerboot van een half uur noodzakelijk van Virtsu naar Kuivastu op het eiland Muhu; Muhu en Saaremaa zijn verbonden door een grote brug. De schepen vertrekken ongeveer 1 keer per uur, soms kan het iets langer duren; houd hier rekening mee met je planning.

Saaremaa is het op één na grootste eiland in de Oostzee. Het eiland is 2.673 km2 groot en er wonen ruim 36.000 duizend mensen. Typisch voor het eiland zijn de authentieke windmolens in Angla. De natuur is ruig en heel divers. Je vindt er veel bossen, maar ook hoge rotsen zoals de Panga Cliff. Op Saaremaa vind je verder de Kali-krater. Deze is ontstaan door een meteorietinslag en heeft een doorsnee van 110 meter. De Kali-Krater is de best bereikbare meteorietkrater van Europa.

Kuressaare is de hoofdplaats van het eiland en vooral bekend vanwege zijn spa en het kasteel Kuressaare Episcopal. Het middeleeuws kasteel werd gebouwd in de 14e eeuw en is uitstekend bewaard gebleven.

Vanavond dineren we gezamenlijk in het hotel. (diner inclusief)

Vandaag rijden we eerst weer een stuk terug tot en met de veerboot. Na de overtocht rijden we noordwaarts naar het interessante stadje Haapsalu. Haapsalu (Duits/Zweeds: Hapsal) telt rond 10.000 inwoners. Het stadje is een geliefd kuuroord en kan terugzien op een lange geschiedenis. Haapsalu kwam tot ontwikkeling toen het in 1263 de zetel was geworden van de bisschop van Saare-Lääne. De ommuurde ruïne van de bisschoppelijke burcht, het Kasteel Haapsalu, getuigt van deze vroegere status. Binnen de muren bevindt zich ook de domkerk, gewijd aan Sint-Nicolaas. De kerk is het middelpunt van een jaarlijks schouwspel, waarbij bij volle maan in augustus een Witte Dame in het venster van de doopkapel verschijnt: het is één van de grootste folkloristische spektakels in Estland. In 1279 kreeg Haapsalu stadsrechten. Haapsalu raakte in de 14e eeuw in verval, toen de bisschopszetel naar Kuressaare werd verplaatst. Pas in de 19e eeuw leefde het weer op, toen het tot ontwikkeling kwam als kuuroord. Vanuit het relatief dichtbijgelegen Sint-Petersburg werd het door velen bezocht, waaronder de componist Tsjaikovski. Zijn vroege pianostukken Souvenir de Hapsal (1867) herinneren aan zijn verblijf. Een andere beroemde kuurgast was de Russische tsaar, voor wie het treinstationnetje van Haapsalu in 1906 werd voorzien van een monumentale, houten perronoverkapping. Op dat moment was het perron van het station van Haapsalu het langste ter wereld. Voor de Tweede Wereldoorlog was Haapsalu het culturele centrum van de Zweedse gemeenschap van Estland, die op verschillende plaatsen aan de Estische westkust en op de eilanden woonde, maar die onder de sovjets werd verdreven. Een klein museum is aan haar geschiedenis gewijd.

Na Haapsalu is het niet ver meer naar Tallinn (100 km.). ’s Avonds vindt een optioneel diner plaats in één van de betere restaurants van Estland.

Estland_Tallinn Alexander Nevski kathedraalVandaag staat een optionele excursie op het programma in Tallinn. Tallinn is een sfeervolle stad met een compact centrum. De stad ligt aan de Baai van Tallinn, een onderdeel van de Finse Golf. Aan de andere kant van de Finse Golf ligt het veel jongere Helsinki. Tallinn telt bijna 450.000 inwoners, een derde van alle inwoners van Estland. Voor de Estse onafhankelijkheid heette de stad Reval. Duitsers, Denen, Zweden en Russen hebben hun sporen nagelaten. Van groot belang voor de ontwikkeling van de stad is de aansluiting bij de Hanzesteden geweest in 1252. De Hanze was een samenwerkingsverband van handelssteden in het noorden van Europa, waarbij ook diverse Nederlandse steden waren aangesloten.

In maart 1944 waren de Duitse troepen verdreven door het Sovjet-leger. Minstens een derde van de bevolking werd opgepakt en gedeporteerd. Hun plaatsen zouden door Russen en nieuwe bewoners behorende tot andere Sovjet-volken ingenomen worden, waarmee vooral de steden en in de eerste plaats Tallinn gaandeweg gerussificeerd raakten. 45 jaar later was nog maar de helft van de inwoners van Tallinn Est, toen op 20 augustus 1990 het Sovjet-regime instortte. Hoewel veel Russen vertrokken is nog steeds een aanzienlijk deel van de bevolking Russisch. Hun invloed is geringer dan hun aantal omdat velen geen Estlands staatsburgerschap hebben aangevraagd. Sinds 1991 is Estland opnieuw een soevereine nationale staat en Tallinn zijn hoofdstad. Het Russische bevolkingsaandeel in de stad is teruggelopen van meer dan de helft tot ca. 45%. Zij vormen de meerderheid in de wijk Lasnamäe.

De meeste bezoekers aan Tallinn komen voor de oude binnenstad Vanalinn. De hele wijk is UNESCO-werelderfgoed.

De Hanze heeft de geschiedenis en het uiterlijk van Tallinn zeer bepaald: Vanalinn telt vele koopmanshuizen en pakhuizen uit deze tijd. De binnenstad is grotendeels ommuurd, en deze stadsmuur is voorzien van een groot aantal pittoreske torens. Net als in sommige Nederlandse steden hebben torens en poorten er bijnamen: één van de verdedigingstorens heet Kiek in de Kök (‘Kijk in de Keuken’ in het Laagduits, de taal van de Hanze).

De oude stad bestaat uit twee gedeelten: de Domberg (Toompea), waar de adel en de geestelijkheid woonde, en de benedenstad. Deze delen worden gescheiden door een muur en verbonden door twee straatjes: Lühike jalg (het ‘Korte Been’) en Pikk jalg (het ‘Lange Been’). Oorspronkelijk waren de oude en de benedenstad twee steden, elk met een eigen bestuur: op en rondom de Domberg woonde de Duits-Baltische elite van adel en hogere burgerij.

 

Vandaag staat een bijzonder korte etappe op het programma. Je kunt de ochtend nog in Tallinn doorbrengen; het is zelfs mogelijk om met de veerboot even naar Helsinki te gaan, maar ook kun je gewoon na het ontbijt vertrekken voor een bezoek aan het Lahemaa Nationaal Park.

Het Lahemaa National Park is het oudste en grootste nationale park van Estland. Het is gesticht in 1971, in de tijd dat het land nog tot de Sovjet-Unie behoorde. Het park bestaat voor twee derde uit bos en grenst aan de zee; er zijn enkele riviertjes, meren en moerasland. In het park leven vele dieren waaronder roofdieren zoals lynx, beer en wolf. Je hebt echter meer kans om een eland of bever tegen te komen. In het park vind je verschillende oude vissersdorpjes, zoals Käsmu, Altja en Viinistu. Verder staan er diverse oude landhuizen. Deze werden vroeger gebouwd door de Baltische Duitsers die grote landerijen bezatten. Wanneer dat mogelijk is zullen we in zo’n landhuis overnachten en gezamenlijk dineren. (diner inclusief)

Voor het diner vindt een lezing plaats over heden en toekomst van de Baltische Landen (17:00 – 18:00)

Ook vandaag is de af te leggen afstand klein. Je kunt kort na vertrek een bezoek brengen aan Rakvere. De stad is vooral bekend om zijn kasteelruïne, maar ook het oude centrum is een kort bezoek zeker waard. Zorg wel dat je op tijd aankomt in Tartu voor de optionele excursie van 2 uur (15:00-17:00 uur). ’s Avonds staat er weer een optioneel diner op het programma in één van de beste restaurants van Tartu.

Tartu is de tweede stad van het land. Het is een studentenstad met veel pubs en restaurants. De stad heeft een rijke historie en telt ongeveer 100.000 inwoners. Sinds 1632 heeft Tartu een universiteit. Zeer veel hoger opgeleide Esten hebben enige jaren van hun leven in deze stad doorgebracht. Het kleine stadscentrum van Tartu ligt op de rechteroever van de rivier aan de voet van de heuvel Toomemägi, de Domberg. Op deze heuvel staat de ruïne van de domkerk, die gedeeltelijk in gebruik is als museum. De heuvel is als park ingericht; op veel plaatsen staan monumenten van prominente geleerden uit het verleden, waaronder Karl Ernst von Baer, de vader van de embryologie. Direct onderaan de heuvel staat het 18e eeuwse roze gepleisterde raadhuis, het belangrijkste gebouw aan het raadhuisplein, Raekoja plats. Dit is het hoofdplein van Tartu met een opmerkelijke fontein: twee kussende studenten onder een paraplu waarlangs het water naar beneden stroomt. Het plein grenst aan één kant aan de rivier de Emajõgi. Een ander opvallend gebouw aan het plein is het Scheve Huis.

De belangrijkste gebouwen rechts van het raadhuisplein (bezien met de rug naar de rivier) zijn het classicistische hoofdgebouw van de universiteit (1809) met zijn karakteristieke zuilen, en de Janskerk (Jaanikirik), die sinds de Tweede Wereldoorlog een ruïne was, maar recentelijk is gerestaureerd. Uniek zijn de meer dan 100 eeuwenoude, rode, verfijnde terracottabeeldjes van heiligen, gewone mensen en fantasie-dieren waarmee de kerk aan binnen- en buitenkant is gedecoreerd.

Aan de ‘achterkant’ van het centrum bevinden zich de wijk Supilinn, Soepstad, zo genoemd vanwege de straatjes die naar erwten en bonen vernoemd zijn en waar karakteristieke houten huizen staan.

Vandaag rijden we terug naar Letland, naar Daugavpils. Voor we daar aankomen passeren we Aluksne, de hoogst gelegen stad van Letland (217 meter) en Rezekne, een stad die het zwaar te verduren heeft gehad in de Tweede Wereldoorlog. Oost-Letland is toeristisch nog onontgonnen gebied en daardoor juist interessant. Hele bijzondere bezienswaardigheden zul je er niet aantreffen, maar voor aankomst in Daugavpils is het de moeite waard om een kijkje te nemen bij de Aglonabasiliek. Aglona is een begrip onder katholieken, want deze basiliek is een bekend bedevaartsoord. Jaarlijks op 15 augustus, Maria-Hemelvaart, komen duizenden gelovigen uit heel Oost-Europa naar deze plaats om deel te nemen aan de feestelijke missen en processies.

Daugavpils is met 100.000 inwoners de tweede stad van Letland. Meer dan de helft van de bevolking heeft een Russische achtergrond. Het symbool van de stad is de grote, vroeg-negentiende-eeuwse Russische vesting (cietoksnis), die goed bewaard is gebleven. Hier is een museum met werk van de beroemde schilder Mark Rothko die in Daugavpils geboren is in 1903, tien jaar voor hij met zijn ouders naar Amerika emigreerde. Aan de rand van de wijk Jaunbūve, die rijk is aan houten huizen, staan een lutherse, een rooms-katholieke, een Russisch-orthodoxe en een oudgelovigenkerk vlak bij elkaar. Het Huis van de Eenheid (Vienības nams, ontworpen door Verners Vitands) was toen het in 1937 gereedkwam de eerste hoogbouw in de Letse republiek.

Er staat een optionele excursie op het programma van 15:00-17:00 en vandaag wordt gezamenlijk gedineerd in het hotel. (diner inclusief)

Vandaag rijden we naar Vilnius, de hoofdstad van Litouwen. Voor we daar aankomen is het beslist de moeite waard om een bezoek te brengen aan Trakai, de oude hoofdstad van Litouwen. Trakai ligt een kleine 30 kilometer te westen van Vilnius. Het kasteel van Trakai is één van de bekendste toeristische bezienswaardigheden van Litouwen. Het is gelegen op een eiland in het Galvė-meer. Het bouwwerk stamt uit de veertiende eeuw en is in een aantal fases uitgebreid. In de vijftiende eeuw verloor het kasteel zijn militaire belang, en kreeg een bestemming als woonresidentie en later als gevangenis. Geleidelijk raakte het in verval. In de twintigste eeuw is het kasteel weer in fases hersteld in een vijftiende-eeuwse stijl.

In Vilnius staat weer een optioneel diner op het programma in een uitstekend restaurant.

Litouwen_VilniusVandaag staat de hele dag in het teken van Vilnius, de prachtige hoofdstad van Litouwen.

De oudste geschriften over de stad dateren uit de 12e eeuw, maar de stichting wordt algemeen toegeschreven aan grootvorst Gediminas. Gediminas nodigde in 1323 buitenlandse handelaren en kooplieden uit om in zijn nieuwe stad te komen wonen. In de eeuwen erna bleef de stad groeien, onder meer doordat er een universiteit werd opgericht in 1579. Vilnius trok immigranten uit verschillende landen aan. In de stad vestigden zich onder meer PolenRussenjoden en Duitsers. Voor de joden was Vilnius, het “Jeruzalem van Litouwen” een belangrijk spiritueel centrum. In 1897 was 38,8% van de bevolking joods.

In 1812 werd Vilnius kortstondig veroverd door het Franse Keizerrijk tijdens de Veldtocht van Napoleon naar Rusland. Op 28 juni 1812 maakte Napoleon zijn intrede in de stad. Hij installeerde de Nederlander Dirk van Hogendorp als gouverneur. Op 10 december vertrok het Franse leger alweer en trokken de Kozakken de stad binnen om de achtergebleven soldaten uit te moorden.

Op 19 september 1939, direct na het begin van de Tweede Wereldoorlog bezette het Sovjetleger de stad. Naar schatting werden in deze periode 40.000 inwoners door de Russen naar kampen in Siberië gedeporteerd. In 1941 werd Vilnius door nazi-Duitsland ingenomen. Tijdens de Duitse bezetting werd 95% van de joodse bevolking vermoord. In juli 1944 werd de stad door de Poolse Armia Krajowa tijdens de Opstand van Vilnius bevrijd van de Duitsers, kort daarna gevolgd door de Sovjets.

Op 11 maart 1990 verklaarde de Opperste Sovjet van Litouwen het land onafhankelijk. De Sovjet-Unie probeerde het tij nog te keren en in januari 1991 kwam het tot een confrontatie tussen het Sovjetleger en de Litouwse bevolking bij de televisietoren van Vilnius. Bij deze aanval kwamen veertien mensen om het leven en raakten er meer dan 700 gewond. Toen Litouwen uiteindelijk opnieuw onafhankelijk was, kon de verwaarloosde stad worden opgeknapt. Het centrum is sindsdien grondig gerenoveerd.

Vilnius heeft op de linkeroever van de rivier de Neris een grote historische binnenstad met een wirwar van kleine straatjes en meer dan veertig kerken. Dit 360 ha. grote gebied staat sinds 1994 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De barok is er de overheersende bouwstijl. De hoofdstraat van Vilnius is de Gediminasboulevard, die van het Kathedraalplein naar de Neris loopt. Op het Kathedraalplein bevindt zich de Stanislaus- en Wenceslauskathedraal, een classicistisch bouwwerk met een 16e-eeuwse klokkentoren. Op de Gediminasheuvel bevindt zich de Gediminastoren, het symbool van de stad en het enige restant van de burcht van grootvorst Gediminas. Het Koninklijk Paleis aan de voet van de heuvel werd in 1801 gesloopt, maar is in het eerste decennium van deze eeuw herbouwd tot Grootvorstelijk paleis. Even ten zuiden van het Kathedraalplein liggen de gebouwen van de Universiteit van Vilnius, met de bijbehorende Sint-Janskerk. Aan de oostkant van de binnenstad bevindt zich de enige overgebleven stadspoort van Vilnius. In deze Poort van het Morgenrood bevindt zich een icoon van de maagd Maria. De eerste stadsuitbreiding buiten de (inmiddels verdwenen) stadsmuren was de wijk Užupis, die aan de overkant van de rivier de Vilnelė ligt. Užupis is inmiddels een kunstenaarswijk.

Vandaag verlaten we de Baltische Landen en aanvaarden we de terugreis. Wie op tijd vertrekt kan de namiddag nog in Warschau, de hoofdstad van Polen, doorbrengen. De naoorlogse wederopbouw van de oude stad van Warschau was een ongekende onderneming. Nergens in de wereld was eerder een reconstructie van dit formaat gedaan. Wat aanvankelijk leek op een “mission impossible”, werd een grandioos project met een buitengewoon resultaat. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben nazi’s het oudste deel van Warschau compleet vernietigd. De hele wereld was  onder de indruk van Warschau, niet alleen door de omvang van de wederopbouwwerkzaamheden, maar ook door de precisie waarmee gebouwen uit de bloeiperiode van de stad, de zeventiende en achttiende eeuw, werden gerestaureerd of zelfs opnieuw gebouwd.

Voor de reconstructie zijn alle overgebleven delen, hoe groot of klein ook, van de gevels gebruikt, en zelfs de meest minuscule architectonische details en elementen van het interieur werden nagebootst. Van grote hulp waren schilderijen, tekeningen en vooroorlogse foto’s om alles er weer exact zo als voor de oorlog uit te laten zien.

We dineren gezamenlijk in het hotel. (diner inclusief)

In het hotel in Berlijn vindt het afscheidsdiner plaats. (diner inclusief)

Meer informatie?
Prijzen en data
Autoreizen met je eigen auto